"Ngày xửa ngày xưa..."

À mà cũng chẳng biết là xửa tới đâu nữa. Chỉ biết hồi ông cố của ông còn bé tí, ở cái làng nọ nằm nép mình bên con sông nhỏ, có một người tên là ông Tám Râu.

Này, đừng thấy ông ấy tên Tám mà tưởng có tám bộ râu nhé! Có đúng một bộ thôi, nhưng dài đến nỗi mỗi lần ăn cháo là phải lấy dây chuối buộc gọn lại. Không thì râu chấm vào bát, cháo ăn chưa hết mà râu đã no trước rồi!

Lũ trẻ ngồi quanh bếp cười khúc khích.

Ông già nhấp ngụm trà, chậm rãi kể tiếp.

"Hồi ấy..."

Ông Tám nghèo lắm.

Nhà có đúng một con gà trống, một cái nồi đất, với cái giường tre mà cứ mỗi lần trở mình là nó kêu cót két như đang hát chèo.

Ấy thế mà ông Tám quý con gà còn hơn vàng.

Sáng nào cũng dậy từ lúc gà chưa gáy để... ngồi đợi nó gáy.

Lũ trẻ tròn mắt.

"Sao lại ngồi đợi?"

Ông già cười khà khà.

"Thì con gà nhà ông ấy lười lắm. Có hôm mặt trời lên khỏi ngọn tre rồi mà nó còn lim dim ngủ."

Thế là ông Tám đứng trước chuồng gà, chống nạnh:

"Này! Mày là gà hay là quan huyện mà ngủ kỹ thế?"

Con gà nghiêng đầu nhìn ông.

"Cục!"

Ông Tám gật gù.

"Ừ, biết lỗi là tốt."

Đám trẻ phá lên cười.

Ở đầu làng có ông Lý Phúc.

Ông này thì giàu nứt đố đổ vách.

Nhà năm gian.

Sân lát gạch.

Có đến ba chục con gà.

Thế mà hôm nào cũng sang nhìn trộm con gà của ông Tám.

Một hôm ông Lý hỏi:

"Này ông Tám, con gà ấy có gì hay?"

Ông Tám vuốt râu.

"Nó đặc biệt lắm."

"Đặc biệt thế nào?"

"Nó biết nghe tiếng bụng."

Ông Lý giật mình.

"Tiếng bụng?"

"Ờ."

"Đói thì nó gáy."

"No thì nó ngủ."

Nghe xong, ông Lý gật gù lia lịa.

"Hay thật!"

Từ hôm ấy, ông Lý bắt đầu tập cho ba chục con gà nhà mình... nghe tiếng bụng.

Sáng nào cũng đứng giữa sân.

Ông ôm bụng.

"Gà ơi..."

Không con nào trả lời.

Ông lại ôm bụng lần nữa.

"Gà..."

Một con chạy tới.

Ông mừng quýnh.

"Nó hiểu rồi!"

Ai ngờ...

Con gà lao thẳng vào cái rá ngô.

Làng xóm nhìn thấy thì cười muốn ngã khỏi bờ rào.

Thấy chưa đủ.

Ông Lý nghĩ bụng:

"Chắc bụng mình nói nhỏ quá."

Thế là hôm sau.

Ông đứng giữa sân.

Hít một hơi thật sâu.

Rồi hét:

"Ục..."

Lũ gà giật mình bay toán loạn.

Con thì nhảy lên mái bếp.

Con thì chui xuống gầm phản.

Có con sợ quá còn đẻ luôn một quả trứng giữa sân.

Đám trẻ trong làng chạy theo hò reo:

"Ông Lý nói tiếng gà!"

Mấy hôm sau.

Ông Lý lại tìm ông Tám.

"Này..."

"Sao?"

"Làm sao để gà nghe tiếng bụng?"

Ông Tám chậm rãi nhấp ngụm nước chè.

"Nó phải quen chủ."

"Thế bao lâu?"

"Chừng..."

Ông ngẩng lên nhìn trời.

"...ba mùa lúa."

Ông Lý về nhà.

Ngày nào cũng ôm bụng đứng nói chuyện với gà.

Ba tháng.

Sáu tháng.

Một năm.

Hai năm.

Ba năm.

Làng trên xóm dưới ai cũng bảo:

"Ông Lý giàu thật..."

"...nhưng nói chuyện với gà thì giỏi nhất vùng."

Đến năm thứ ba.

Ông Tám chống gậy sang chơi.

Thấy ông Lý vẫn đứng giữa sân.

"Bụng ta đang đói..."

"Bụng ta đang no..."

"Bụng ta lại đói..."

Ông Tám bật cười.

"Này."

"Ừ?"

"Tôi hỏi thật."

"Hỏi gì?"

"Ông nói với gà..."

"...hay ông đang tự nhắc mình?"

Ông Lý đứng đực mặt.

Im một lúc.

Rồi cả hai cùng cười.

Tiếng cười vang cả sân đình.

Lũ trẻ quanh bếp lửa nhao nhao:

"Thế cuối cùng con gà có biết nghe tiếng bụng thật không ông?"

Ông già vuốt chòm râu bạc.

Ánh lửa bập bùng hắt lên gương mặt đầy nếp nhăn.

Ông cười hiền.

"Biết chứ."

"Bằng cách nào?"

"Nó chẳng nghe bụng ai cả."

"Nó chỉ nhìn cái rá thóc."

"Có thóc thì chạy."

"Hết thóc thì ngủ."

"Còn người..."

Ông nhìn từng đứa cháu.

"...nhiều khi lại thích tin điều kỳ lạ hơn là điều đơn giản ngay trước mắt."

Đám trẻ im lặng vài giây.

Rồi cả bọn phá lên cười khi một con gà ngoài sân đúng lúc ấy cất tiếng:

"Cục... tác!"

Ông già chống tay đứng dậy.

"Thôi nào, đi ngủ thôi."

"Kẻo mai con gà còn dậy sớm hơn các cháu đấy!"

Tiếng cười hòa cùng tiếng củi tí tách trong bếp lửa, còn câu chuyện về ông Tám và con gà "biết nghe tiếng bụng" thì lại được truyền từ đời này sang đời khác, mỗi lần kể lại lại thêm một chút hóm hỉnh, như chính cái hồn mộc mạc của làng quê Việt Nam.